پل های ارتباطی هایسود

تمامی اطلاعات مورد نیاز ارتباط با ما را در زیر مشاهده و در صورت نیاز از هر کدام از روش های زیر میتوانید با ما در ارتباط باشید

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:

اصول ضوابط حسابداری و حسابرسی | استاندارد های حسابرسی عملیاتی بخش اول

آواتار خبرنگار هایسود
238 بازدید

پیشگفتار
یکی از تعاریف ارایه شده در مورد واژه مدیریت، دانش به‌کارگیری مؤثر و کارآمد منابع برای دستیابی به اهداف سازمان است. این منابع به‌طور معمول به اشکال گوناگون از جمله سرمایه، نیروی‌کار، منابع طبیعی و اطلاعات در اختیار مدیران قرار دارد. با توجه به این نکته مهم که مقدار منابع موجود، چه در سطح یک سازمان و چه در کل جهان، محدود و دستیابی به آن مشکل و مستلزم صرف هزینه‌های گزاف است، بنابراین، به‌کارگیری مؤثر و کارآمد آن یکی از راهبردهای اساسی و چالش‌های پیش‌روی ارکان راهبری سازمان‌ها است. گسترش روزافزون تجارت و رقابت جهانی و پیشرفت‌های فناوری اطلاعات چنین طلب می‌کند که مدیران برای ادامه فعالیت و بقای سازمان خود در عصر اطلاعات بسیار هشیار باشند و برای دستیابی به اهداف سازمان آگاهانه تصمیم‌گیری و آن را به‌مرحله اجرا درآورند، بنابراین، مدیرانی موفق هستند که با نوآوری، سازمان‌ها را با محیطی که دائماً در حال تغییر و پیشرفت است هماهنگ سازند. مدیریت باید در چنین محیطی بتواند فرصت‌های بهبود را شناسایی کند و نقاط ضعف کنترل‌های داخلی را برای استفاده از فرصت‌های پیشرفت، برطرف سازد. حسابرسی عملیاتی یکی از فنونی است که می‌تواند از طریق ارزیابی اثربخشی، کارآیی و صرفه‌اقتصادی عملیات سازمان مورد حسابرسی و ارایه پیشنهاد برای بهبود عملیات، در محیط‌های متغیر دولتی و بخش خصوصی به مدیران کمک ‌کند. روشن است که دانش‌اندوزی در زمینه حسابرسی عملیاتی و کاربرد آن، بدون شک یکی از ابزارهای مفید و مؤثر برای تخصیص بهینه منابع اقتصاد ملی است.
سازمان حسابرسی برای آماده‌سازی بستر مناسب و انتقال دانش حسابرسی عملیاتی، اولین نشریه خود را در این زمینه با همت و کوشش جناب آقای دکتر رضا شباهنگ با‌ عنوان “حسابرسی عملکرد مدیریت” در سال ۱۳۷۳ منتشر نمود، اما با توجه به دامنه گسترده ادبیات مربوط به حسابرسی عملیاتی و نیاز روز افزون جامعه حرفه‌ای و مدیران بنگاه‌های اقتصادی، سازمان حسابرسی ضمن تشکیل کمیته‌ای به‌نام حسابرسی‌عملیاتی، تداوم امور پژوهشی، آموزشی، تألیف وترجمه متون مرتبط با موضوع مذکور را در دستور کار خود قرار داد. پس از آن نشریات شماره ۱۱۲ باعنوان “حسابرسی عملیاتی” با همت جناب آقای محمدجواد صفار و شماره ۱۴۹ با‌عنوان “راهنمای جامع حسابرسی عملیاتی” توسط آقای محمد مهیمنی و محمد عبدالله‌پور ترجمه و منتشر شد.
براساس مفاد ماده ۲۱۸ قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، تکلیف گردیده است که همه شرکت‌های دولتی موضوع ماده (۴) قانون مدیریت خدمات کشوری که فهرست آنها توسط دولت تعیین می‌شود و نیز شرکت‌های پذیرفته شده در بورس، از سال دوم برنامه و دست‌کم یک‌بار تا پایان برنامه از طریق سازمان حسابرسی و یا موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران، بر حسب مورد در جهت افزایش صرفه‌اقتصادی، کارآیی و اثربخشی فعالیت شرکت‌ها و افزایش قابلیت اعتماد گزارش‌های مالی، نسبت به انجام حسابرسی عملیاتی اقدام نمایند. همچنین براساس تبصره ۲ ماده مزبور، سازمان حسابرسی مکلف گردیده است که چارچوب و استانداردهای حسابرسی عملیاتی را ظرف مدت شش‌ماه پس از تصویب این قانون تهیه و ابلاغ نماید.
دراین راستا، تدوین استانداردهای حسابرسی عملیاتی در دستور کار سازمان حسابرسی قرار گرفت. برای تدوین اصول و ضوابط حرفه‌ای، آگاهی و در صورت لزوم، استفاده از تجارب مفید دیگر کشورها، اصلی خدشه‌ ناپذیر است. استانداردهای حاضر، ترجمه تعدیل شده و بومی‌سازی شده بخش‌های ۱ تا ۳ ، ۷ و ۸ استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی دولتی آمریکا (GAGAS) از متون بازنگری شده این استانداردها در ژوئیه سال ۲۰۰۷ است که از‌سوی اداره پاسخگویی دولت آمریکا (GAO) تدوین و منتشر گردیده است. از آنجا که ترجمه متون مزبور با هدف فراهم‌ساختن منابع لازم جهت تدوین استانداردهای حسابرسی عملیاتی صورت گرفته، بنابراین، از ترجمه فصل‌های ۴ تا ۶ که مربوط به استانداردهای اجرای عملیات و گزارشگری در حسابرسی‌های مالی و خدمات اعتباربخشی می‌باشد، خودداری گردیده است.
مسئولیت نظارت بر تدوین استانداردهای حسابرسی عملیاتی با جناب آقای اکبر سهیلی‌پور مدیرعامل محترم سازمان حسابرسی و آقایان دکتر محمود لنگری و دکتر موسی بزرگ‌اصل اعضای محترم هیئت‌عامل و مسئولیت ترجمه و تدوین آن با آقای سیدمحمدرضا بنی‌فاطمی‌کاشی بوده است. ترجمه متون توسط خانم نیوشا ابراهیمی و آقای حمیدرضا علمشاهی انجام شده است و ویرایش فنی آن توسط آقایان علی‌اکبر جابری و سیدمحمدرضا بنی‌فاطمی کاشی و با استفاده از دیدگاه‌های آقایان محمد شریعتی، ابراهیم نعمت‌پژوه، محمدجواد صفار، دکتر کیهان‌مهام و حسین شهبازی‌رز صورت گرفته است. همچنین از ترجمه نسخه سال ۲۰۰۳ این مجموعه که توسط آقای سیدحسن موسوی‌مهر در اردیبهشت ماه ۱۳۸۶ انجام شده نیز استفاده گردیده است. در ضمن، از زحمات خانم معصومه قبادی، بابت بازخوانی نهایی متون و خانم‌ها مهری غیاث و مریم جبارنیا بابت تایپ و صفحه‌آرایی قدردانی می‌گردد.
امید است که این گام نخست در زمینه تدوین استانداردهای حسابرسی علمیاتی، مورد استفاده جوامع حرفه‌ای در سطح کشور قرار گیرد و اقدامات بعدی برای تکمیل و به‌روزرسانی این مجموعه را در پی داشته باشد.

بخش ۱
استفاده و کاربرد استانداردهای حسابرسی عملیاتی
مقدمه
۱-۱- حسابرسی از الزامات پاسخگویی دولت به عموم است. حسابرسی بسته به نوع و دامنه آن، یک ارزیابی مستقل، بی‎ طرفانه و غیرجانب دارانه از وظیفه مباشرت، عملکرد یا هزینه اجرای سیاست ها، برنامه ها یا عملیات دولت، فراهم میاورد.
۲-۱- مفهوم پاسخگویی در رابطه با استفاده از منابع عمومی و اختیارات دولتی در فرآیندهای اداره امور دولت، مفهومی کلیدی است. مقامات دولتی که منابع عمومی را در اختیار دارند، در برابر انجام وظایف عمومی به ‎نحو قانونی، اثربخش، کارا، اقتصادی، اخلاقی و منصفانه ، مسئولیت دارند. مدیران دولتی در مورد ارائه اطلاعات اتکاپذیر، سودمند و به ‌موقع برای پاسخگویی در قبال برنامه های دولت و عملکرد خود، مسئولیت دارند (بند ۶-۱ پیوست برای اطلاعات بیشتر در مورد مسئولیت مدیران ملاحظه شود). قانون‎گذاران، مقامات دولت و مردم می‎خواهند بدانند که آیا:
دولت در مدیریت منابع عمومی و استفاده از اختیارات خود به گونه های مناسب و با رعایت قوانین و مقررات عمل کرده است؛

  1. برنامه های دولت به اهداف خود و نتایج مورد انتظار دست یافته است؛
  2. خدمات دولتی به‎گونه‌ای اثربخش، کارا، مقرون به صرفه، اخلاقی و منصفانه ارائه شده است؛
    مدیران دولتی در برابر استفاده از منابع عمومی پاسخگو هستند یا خیر.

هدف کلی و قابلیت کاربرد استانداردهای حسابرسی عملیاتی
۳-۱- استانداردهای حاضر که به ‎طور معمول از آنها با عنوان استانداردهای حسابرسی عملیاتی نام برده می شود، چارچوبی را برای انجام حسابرسی با کیفیت بالا همراه با حفظ صلاحیت، درست کاری، بی طرفی و استـقلال فراهـم می‎آورد. این استـانداردها برای استفاده حسـابرسان واحـدهای دولتی ، واحـدهای دریافت‎کننده کمک های بلاعوض از دولت و مؤسسه‎ های حسابرسی اجراکننده حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی است. این استانداردها شامل الزامات و رهنمودهایی در خصوص آیین رفتار حرف ه‎ای، استقلال، صلاحیت و قضاوت حرف ه‎ای حسابرسان، کنترل کیفیت، اجرای عملیات حسابرسی و گزارشگری است. حسابرسی اجرا شده طبق این استانداردها، اطلاعات مورد استفاده برای نظارت، پاسخگویی و بهبود برنامه ها و عملیات دولت را فراهم می‎نماید. استانداردهای حسابرسی عملیاتی دربرگیرنده الزامات و رهنمودهایی برای کمک به حسابرسان در دستیابی و ارزیابی بی طرفانه شواهد کافی و مناسب و گزارشگری نتایج است.
۴-۱- قوانین، مقررات، قراردادها، موافقت ‎نامه های کمک های بلاعوض یا سیاست ها اغلب انجام حسابرسی ها را بر طبق استانداردهای حسابرسی ملزم می‎کند. الزامات و رهنمودهای این مجموعه برای حسابرسی واحدها، برنامه ها، فعالیت ها و وظایف دولت و کارهای پیمان کاری تحت حمایت دولت، واحدهای غیر انتفاعی و سایر واحدهای غیردولتی که اجرای حسابرسی عملیاتی درمورد آنها لازم‎الاجرا است، کاربرد دارد.

کاربرد واژگان فنی برای تعریف الزامات حرف ه‎ای در استانداردهای حسابرسی عملیاتی
۵-۱- استانداردهای حسابرسی عملیاتی شامل الزامات حرف ه‎ای به همراه رهنمودهای مرتبط، به شکل موارد توضیحی است. حسابرسان موظفند متن کامل استانداردهای حسابرسی عملیاتی را در انجام کار خود و همچنین درک و کاربرد الزامات حرف ه‎ای مندرج در استانداردهای مزبور مد‌نظر قرار دهند.
۶-۱- هریک از بندهای استانداردهای حسابرسی عملیاتی ضرورتاً الزامی حرف ه‎ای را برای حسابرسان و مؤسسات حسابرسی مقرر نمی‎کند، بلکه الزامات حرف ه‎ای از طریق به کارگیری واژگان خاص شناسایی می‎شود.
۷-۱- استانداردهای حسابرسی عملیاتی شامل الزامات حرف ه‎ای می‎باشد که با واژه های “باید”، “بایستی” یا “لازم است” مشخص شده و در نتیجه رعایت آن الزامی است.
۸-۱- موارد توضیحی که در متن استـانداردهای حسابرسی عملیاتی تعریف شده (شامل پیوست)، با الزامات تعریف شده در بند ۷-۱ متفاوت است. موارد توضیحی از واژه های “ممکن است” و “می‎تواند” برای توصیف اطلاعات توضیحی استفاده می‎کند، مشروط بر اینکه:
الف- توضیحات و راهنمایی بیشتر در مورد الزامات حرفه‎ای فراهم کند،
ب- سایر روش ها یا اقدامات مرتبط با فعالیت های حسابرسان یا مؤسسه ‎های حسابرسی را شناسایی و تشریح کند.
۹-۱- هدف موارد توضیحی، توصیف مطالب به جای برقراری الزام است. این موارد قصد دارد، برای نمونه، هدف یک الزام را در مواردی‎که انجام آن مفید باشد و دلیل اینکه چرا روش های خاص ممکن است تحت شرایط ویژه مورد توجه قرار گیرد، یا اجرا شود را شرح دهد، یا اطلاعات بیشتری را برای قضاوت حرف ه‎ای فراهم کند.
۱۰-۱- موارد توضیحی که سایر روش ها یا اقدامات را مشخص و توصیف می‎کند، به حسابرس یا مؤسسه حسابرسی برای اجرای روش ها یا اقدامات پیشنهادی، الزام حرفه‎ای تحمیل نمی‎کند. چگونگی و نحوه انجام چنین رویه ها و اقداماتی به اعمال قضاوت حرفه‎ای در راستای هدف استاندارد بستگی دارد.
بیان رعایت استانداردهای حسابرسی عملیاتی در گزارش حسابرسان
۱۱-۱- هنگامی که حسابرسان ملزم به رعایت استانداردهای حسابرسی عملیاتی هستند، آنان باید تمام الزامات لازم‎الاجرای استانداردهای حسابرسی عملیاتی را رعایت کنند و باید در گزارش‌های خود به رعایت استانداردهای حسابرسی عملیاتی همان گونه که در بندهای ۱۲-۱ و ۱۳-۱ مقرر شده است، اشاره نمایند.
۱۲-۱- حسابرسان بایستی یکی از انواع عبارت‎های زیر را درباره رعایت استانداردهای حسابرسی عملیاتی در گزارش خود درج کنند:
الف- عبارت تعدیل نشده رعایت استانداردهای حسابرسی عملیاتی؛ بیان اینکه:
حسابرس، حسابرسی را بر طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی اجرا کرده است.
ب- عبارت تعدیل شده رعایت استانداردهای حسابرسی عملیاتی؛ بیان اینکه:

  1. حسابرس، حسابرسی را به استثنای برخی الزامات قابل اجرا که رعایت نشده، بر طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی اجرا کرده است.
  2. به ‌دلیل اهمیت انحراف(ها) از الزامات، حسابرس قادر به اجرای حسابرسی بر طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی نبوده است. شرایطی که حسابرسان از عبارت‎های تعدیل شده استفاده می‎کنند شامل محدودیت ‎هایی در دامنه رسیدگی، مانند محدودیت‎هایی در مورد دسترسی به سوابق، مقامات دولتی یا سایر افراد لازم برای اجرای حسابرسی است. هنگامی که حسابرسان از عبارت تعدیل شده استفاده می‎کنند باید در گزارش حسابرسی، الزامات لازم‎الاجرای رعایت نشده، دلایل عدم اجرای الزامات و چگونگی تأثیر الزامات رعایت نشده یا احتمال تأثیر آن بر حسابرسی و اطمینان فراهم شده را افشا نمایند.

۱۳-۱- هنگامی که حسابرسان هرگونه الزام لازم الاجرا را رعایت نمی‎کنند، آنان باید:
اهمیت عدم رعایت اهداف حسابرسی را ارزیابی نمایند،
نتایج ارزیابی را همراه با دلایل خود برای عدم رعایت الزامات، مستند نمایند،

  1. نوع عبارت عدم رعایت استانداردهای حسابرسی عملیاتی را مشخص کنند . تشخیص حسابرسان، به اهمیت الزامات رعایت نشده در ارتباط با اهداف حسابرسی بستگی دارد.
    ارتباط بین استانداردهای حسابرسی عملیاتی و سایر استانداردهای حرف ه‎ای
    ۱۴-۱- حسابرسان ممکن است استانداردهای حسابرسی عملیاتی را همراه با استانداردهای حرف ه‎ای منتشر شده از سوی سایر نهادهای حرف ه‎ای به ‎کار گیرند. حسابرسان همچنین ممکن است، در صورت لزوم، به ‎کارگیری سایر استانداردها را در گزارش‎های حسابرسی خود ذکر کنند. اگر حسابرس بیان می‎کند که استانداردهای حسابرسی عملیاتی را رعایت می‎کند و موارد عدم یکنواختی بین این استاندارد و سایر استانداردهای حرفه‎ای وجود دارد، حسابرس باید از استانداردهای حسابرسی عملیاتی به ‎عنوان استانداردهای متداول برای اجرای حسابرسی و گزارشگری نتیجه‎گیری‎ها استفاده کند.
    حسابرسی عملیاتی
    ۱۵-۱- حسابرسی‎ عملیاتی ‎به ‎عنوان خدماتی ‎تعریف شده است ‎که فراهم‎ کننده اطمینان یا نتیجه گیری هایی بر مبنای ارزیابی شواهد کافی و مناسب در مقایسه با معیارهای موجود مانند الزامات خاص، شاخص‎ها یا فعالیت‎های تجاری معین می‎باشد. حسابرسی‎های عملیاتی فراهم‎کننده تحلیل‎های عینی است تا مدیریت و ارکان راهبری و دستگاه‌های نظارتی بتوانند از این اطلاعات به ‌منظور بهبود عملکرد یا عملیات برنامه ، کاهش هزینه‎ها، تسهیل تصمیم‎گیری توسط اشخاص مسئول نظارت یا انجام اقدام اصلاحی و کمک در پاسخگویی عمومی استفاده کنند. گزارشگری اطلاعات بدون رعایت استانداردهای حسابرسی عملیاتی ، در‌واقع حسابرسی عملیاتی نمی‌باشد، اما خدمات غیرحسابرسی است که توسط یک مؤسسه حسابرسی ارائه می ‎شود.
    ۱۶-۱- یک حسابرسی که طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی انجام ‎می شود، اطمینان معقول فراهم می‎کند که حسابرسان شواهد کافی و مناسب برای پشتیبانی از نتیجه‌گیری‌های به ‌دست آمده را کسب کرده‎اند. بنابراین، کفایت و مناسب بودن شواهد لازم و آزمون‎های شواهد بر مبنای اهداف و نتایج حسابرسی، متفاوت خواهد بود.
    ۱۷-۱- حسابرسی عملیاتی، فرآیندی پویا است که شامل در نظر گرفتن استانداردهای لازم‎الاجرا در سرتاسر جریان حسابرسی است. ارزیابی مستمر اهداف، خطر، روش‎ها و شواهد در جریان انجام حسابرسی، تصمیم‎گیری حسابرسان درباره آنچه که باید گزارش شود و زمینه مناسب برای بیان نتیجه‌گیری‌های حسابرسی، شامل بحث درباره کافی و مناسب بودن شواهدی که مبنای این نتیجه‎گیری‎ها قرار گرفته است را تسهیل می‎کند. نتیجه‎گیری‎های حسابرسی عملیاتی به‎گونه‎ای منطقی از این عناصر ناشی می‎شود و دربردارنده ارزیابی یافته‎های حسابرسی و آثار آن است.
    ۱۸-۱- اهداف حسابرسی عملیاتی ممکن است خیلی متفاوت باشد و شامل اهداف، ارزیابی اثربخشی، صرفه اقتصادی و کارایی برنامه؛ کنترل‎های داخلی ؛ رعایت قوانین و مقررات؛ و تحلیل وضعیت آتی می‎باشد. این اهداف کلی الزاماً با یکدیگر ناسازگار نیستند. بنابراین، حسابرسی عملیاتی ممکن است بیش از یک هدف کلی داشته باشد. برای نمونه، یک حسابرسی عملیاتی با هدف اولیه اثربخشی برنامه ممکن است شامل هدف اساسی ارزیابی کنترل‎های داخلی برای تعیین دلایل نبود اثربخشی برنامه یا چگونگی توانایی بهبود اثربخشی نیز باشد.
    ۱۹-۱- اهداف حسابرسی اثربخشی و نتایج برنامه اغلب با اهداف صرفه اقتصادی و کارایی ارتباط متقابل دارد. اهداف حسابرسی که بر اثربخشی و نتایج برنامه تمرکز دارد، به ‎طور معمول میزان دستیابی برنامه به مقاصد و اهداف خود را اندازه‎گیری می‎کند. اهداف حسابرسی که بر صرفه اقتصادی و کارایی تمرکز دارد، هزینه‎ها و منابع مصرف شده برای دستیابی به نتایج برنامه را پیگیری می‎کند. نمونه‎هایی از اهداف حسابرسی در این گروه‎ها به ‌شرح زیر است:
    الف- ارزیابی میزان دستیابی به مقاصد و اهداف قانونی، مقرراتی یا سازمانی؛
    ب- ارزیابی توانایی نسبی رویکردهای جایگزین برای عملکرد بهتر برنامه یا حذف عوامل مانع اثربخشی برنامه؛
    پ- تحلیل اثربخشی هزینه‎های متحمل شده مربوط به یک برنامه یا فعالیت ؛
    ت- تعیین اینکه آیا نتایج مورد انتظار از یک برنامه به ‌دست آمده است یا نتایجی حاصل شده است که با اهداف برنامه سازگار نمی‌باشد.
    ث- تعیین وضعیت یا شرایط موجود عملیات برنامه یا پیشرفت در اجرای الزامات قانونی؛
    ج- تعیین اینکه آیا برنامه، دسترسی عادلانه به منابع عمومی یا توزیع آن با رعایت محدودیت‎های قانونی را فراهم می‎کند یا خیر؛
    چ- ارزیابی میزانی که برنامه با سایر برنامه‎های مرتبط دارای تداخل، همپوشانی یا ناسازگاری بوده است؛
    ح- ارزیابی اینکه آیا واحد مورد حسابرسی از روش های تدارکاتی مناسب استفاده می‎کند یا خیر؛
    خ- ارزیابی اتکا‌پذیری، اعتبار یا مربوط بودن مقیاس‎های ارزیابی عملکرد در مورد اثربخشی و نتایج یا صرفه اقتصادی و کارایی برنامه؛
    د- ارزیابی اتکا‌پذیری، اعتبار یا مربوط بودن اطلاعات مالی در رابطه با عملکرد یک برنامه؛
    ذ- تعیین اینکه آیا منابع (داده‎های) دولت با هزینه‎های قابل‎ پذیرش و طبق برنامه زمان‎بندی و ملاحظات کیفی به ‌دست آمده است یا خیر؛
    ر- تعیین اینکه آیا ارزش مناسب بر مبنای هزینه یا مبلغ پرداختی یا بر مبنای مبلغ درآمد دریافتی به ‌دست آمده است یا خیر؛
    ز- تعیین اینکه آیا خدمات و منافع دولتی برای افرادی که حق دسترسی به اینگونه خدمات و منافع را دارند، قابل دسترس است یا خیر؛
    ژ- تعیین اینکه آیا حق‎الزحمه‎ های تعیین شده هزینه‎ها را پوشش می‎دهد یا خیر؛
    س- تعیین اینکه آیا هزینه های هر واحد از برنامه می‎تواند کاهش داده شود یا بهره‎وری آن می‎تواند افزایش داده شود یا خیر و چگونه؛
    ش- ارزیابی اتکا‌پذیری، اعتبار و مربوط بودن پیشنهادهای بودجه یا درخواست‎های بودجه به ‎منظور کمک به مراجع ذیصلاح در فرآیند تصویب بودجه.
    ۲۰-۱- اهداف حسابرسی کنترل‎های داخلی به ارزیابی اجزای تشکیل دهنده سیستم کنترل‎ های داخلی یک سازمان مربوط می‎شود که به ‌منظور فراهم نمودن اطمینان معقول در مورد دستیابی به عملیات اثربخش و کارآمد، گزارشگری مالی و عملیاتی قابل اتکا و رعایت قوانین و مقررات لازم‎الاجرا طراحی شده است. اهداف کنترل های داخلی همچنین ممکن است هنگام تعیین علت رضایت‎بخش نبودن عملکرد برنامه مربوط باشد. کنترل‎های داخلی شامل طرح ‎ها، سیاست ها، روش‎ها و شیوه‎های استفاده شده به ‌منظور دستیابی به مأموریت، مقاصد و اهداف سازمان است. کنترل‎های داخلی شامل فرآیندها و روش‎هایی برای برنامه‎ریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل عملیات برنامه و سیستم مدیریت برای اندازه‎گیری، گزارشگری و نظارت بر عملکرد برنامه است.
    نمونه هایی از اهداف حسابرسی مربوط به کنترل‎های داخلی شامل ارزیابی میزان اطمینان معقولی است که کنترل‎های داخلی فراهم می‎کند، از این نظر که آیا:
    الف- مأموریت‎ها، مقاصد و اهداف سازمان به‌گونه‌ای اثربخش و کارا انجام شده و یا به ‌دست آمده است؛
    ب- منابع بر طبق قوانین، مقررات یا سایر الزامات مصرف شده است؛
    پ- منابع، شامل اطلاعات حساس قابل دسترس یا ذخیره شده خارج از محدوده فیزیکی سازمان، در برابر دسترسی، استفاده و واگذاری غیرمجاز محافظت شده است؛
    ت- اطلاعات مدیریت، مانند مقیاس‎های سنجش عملکرد و گزارش‎های عمومی، برای پشتیبانی از عملکرد و تصمیم‎گیری، کامل، دقیق و هماهنگ است؛
    ث- اطلاعات یکپارچه از سیستم‎های رایانه‎ای به ‌دست آمده است؛
    ج- برای رویارویی با پیشامدهای احتمالی مرتبط با سیستم‎های اطلاعاتی، برنامه‎ریزی لازم جهت تهیه نسخه پشتیبان به ‌منظور پیشگیری از اختلال غیرمجاز در فعالیت‎ها و وظایفی که سیستم‎ها پشتیبان آن است، صورت می‎پذیرد یا خیر.
    ۲۱-۱- اهداف حسابرسی رعایت به معیارهای رعایت مقرر شده توسط قوانین، مقررات، مفاد قراردادها و موافقت‎نامه‎های کمک‎های بلاعوض و سایر الزامات مربوط می‎شود که می‎تواند تحصیل، محافظت، استفاده و واگذاری منابع واحد مورد حسابرسی و نیز کمیت، کیفیت، به ‎موقع بودن و هزینه خدمات ارائه شده توسط آن واحد را تحت تأثیر قرار دهد؛ اهداف رعایت شامل تعیین این موضوع است که آیا:
    الف- هدف کلی برنامه، شیوه اجرای آن، خدمات ارائه شده، پی‎امدها، یا جامعه ه‎ایی که از خدمات استفاده می‎کند بر طبق قوانین، مقررات، مفاد قراردادها، موافقت‎نامه‎های کمک‎های بلاعوض و سایر الزامات می‎باشد؛
    ب- توزیع و ارائه خدمات و مزایای دولت بر مبنای شایستگی فردی شهروندان دریافت‎کننده آن خدمات و مزایا انجام می‎شود؛
    پ- هزینه‎های انجام شده یا پیشنهادی بر طبق قوانین، مقررات و مفاد قراردادها یا موافقت‎نامه های کمک های بلاعوض می‎باشد؛
    ت- درآمدهای دریافتی بر طبق قوانین، مقررات و مفاد قراردادها یا موافقت‎نامه های کمک‎های بلاعوض می‎باشد یا خیر.
    ۲۲-۱- اهداف حسابرسی تحلیل وضعیت آتی، تحلیل‎ها یا نتیجه ‎گیری هایی را درباره اطلاعاتی که بر مبنای مفروضات مربوط به رویدادهای احتمالی آتی است، همراه با اقدامات احتمالی که واحد مورد حسابرسی ممکن است در برخورد با رویدادهای آتی انجام دهد، ارائه می‎کند. نمونه هایی از اهداف مربوط به این کار شامل فراهم‎ نمودن نتیجه‎ گیری هایی بر مبنای موارد زیر است:
    الف- روندهای جاری و پیش‎بینی شده و تأثیر بالقوه آتی بر برنامه ها و خدمات دولت؛
    ب- برنامه ها یا سیاست ‎های جایگزین شامل پیش‎بینی پی‎امدهای برنامه با توجه به مفروضات گوناگون؛
    پ- پیشنهادهای مرتبط با سیاست ها یا قوانین شامل مزایا، معایب و تحلیل دیدگاه ‎های افراد ذینفع؛
    ت- اطلاعات آتی تهیه شده توسط مدیریت؛
    ث- بودجه ها و پیش‎بینی هایی که مبتنی بر موارد زیر است:
    مفروضاتی درباره رویدادهای آتی مورد انتظار؛
  2. واکنش مورد انتظار مدیریت نسبت به رویدادهای آتی پیشگفته،
    ج- مفروضات مدیریت که مبنای اطلاعات آتی قرار گرفته است.

بخش ۲
اصول اخلاقی در حسابرسی عملیاتی
مقدمه
۱-۲- از آنجا که حسابرسی برای پاسخگویی دولت به عموم، مسئله‎ای اساسی است، مردم از مؤسسه‎های حسابرسی و حسابرسانی که کار خود را طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی انجام می‎دهند، انتظار دارند که اصول اخلاقی را رعایت نمایند. مدیریت مؤسسه حسابرسی رفتار اخلاقی را در سرتاسر مؤسسه از طریق پشتیبانی از فرهنگ اخلاقی، اطلاع رسانی روشن رفتار قابل پذیرش و انتظارات از هر یک از کارکنان و ایجاد محیطی که رفتار اخلاقی در سرتاسر سطوح مؤسسه را تقویت و تشویق می‎کند، برقرار می‎نماید.
۲-۲- اصول اخلاقی ارائه شده در این بخش، ساختاری را فراهم می‎کند که بر کاربرد استانداردهای حسابرسی عملیاتی تأثیر می‎گذارد. به ‌دلیل اینکه اطلاعات ارائه شده در این بخش به ‌جای الزامات خاص با اصول بنیادی سر و کار دارد، این بخش شامل الزامات بیشتر نیست.
۳-۲- اجرای کار حسابرسی مطابق با اصول اخلاقی، یک موضوع مرتبط با مسئولیت فردی و سازمانی است. اصول اخلاقی در حفظ استقلال حسابرس ، پذیرش فقط کاری که حسابرس صلاحیت اجرای آن را دارد، اجرای کار با بالاترین کیفیت و رعایت استانداردهای لازم‎الاجرای بیان شده در گزارش حسابرسی، کاربرد دارد. درستکاری و بی‎طرفی هنگامی حفظ می‎شود که حسابرسان کار خود را اجرا کنند و تصمیم‎هایی بگیرند که با منافع گسترده اتکاکنندگان به گزارش آنان، از‌جمله عموم، سازگار باشد.
اصول اخلاقی
۴-۲- اصول اخلاقی مندرج در بخش های زیر، چارچوب کلی برای کاربرد استانداردهای حسابرسی عملیاتی، شامل استانداردهای عمومی، اجرای عملیات و گزارشگری را فراهم می‎کند. هر اصل به جای برقراری مجموعه‎ای از الزامات، به‎ گونه ه‎ای تشریح شده است که حسابرسان بتوانند واقعیت‎ها و شرایط هر وضعیت را در چارچوب این اصول اخلاقی در نظر بگیرند. الزامات اخلاقی یا آیین رفتار حرفه‎ای دیگری نیز ممکن است برای حسابرسانی که حسابرسی را بر طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی اجرا می‎کنند، کاربرد داشته باشد .
۵-۲- اصول اخلاقی، راهنمای کار حسابرسان اجراکننده حسابرسی ها طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی، به ‌شرح زیر می‎باشد:
الف- منافع عمومی؛
ب- درست کاری؛
پ- بی‎طرفی؛
ت- استفاده درست از اطلاعات، منابع و جایگاه دولتی؛
ث- رفتار حرف ه‎ای.
منافع عمومی
۶-۲- منافع عمومی، به ‌عنوان مجموعه رفاه گروهی از مردم و واحدهای مورد حسابرسی که حسابرسان به آنها خدمت ارائه می‎کنند، تعریف شده است. رعایت درستکاری، بی‎طرفی و استقلال در انجام مسئولیت‎های حرفه‎ای، به حسابرسان در رعایت اصل خدمت در جهت منافع عمومی و جلب اعتماد عموم کمک می‎کند.
رود۷-۲- ویژگی بارز یک حسابرس، پذیرش مسئولیت برای خدمت در جهت منافع عمومی است. این مسئولیت هنگام انجام حسابرسی در محیط عملیاتی، بسیار حساس است. استانداردهای حسابرسی عملیاتی شامل مفهوم پاسخگویی در برابر منابع عمومی است که برای تأمین منافع عمومی، موضوعی اساسی است. ان اصول نسبت به مسئولیت های حسابرسان اساسی
درستکاری
۸-۲- درستکاری به این معنی است که حسابرسان در رابطه با واحدهای مورد حسابرسی و استفاده‎کنندگان از گزارش‎های حسابرسی، کار خود را با نگرشی بی‎طرفانه، واقع بینانه و غیرجانب دارانه اجرا کنند.
۹-۲- تصمیم‎گیری های سازگار با منافع عمومی، بخشی مهم از اصل درستکاری است. حسابرسان در اجرای مسئولیت های حرف ه‎ای خود ممکن است با فشارهای متضاد از سوی مدیریت واحد مورد حسابرسی، سطوح مختلف دولت و سایر استفاده‎کنندگان احتمالی روبرو شوند. حسابرسان همچنین ممکن است با فشارهایی برای تخطی از اصول اخلاقی به ‌منظور کسب نادرست منافع شخصی و سازمانی روبرو شوند. در حل و فصل این تضادها و فشارها، عمل با درستکاری به‌ این معنی است که حسابرسان به مسئولیت‎های خود در قبال منافع عمومی، اولویت دهند.
بی‎طرفی
۱۰-۲- بی‎طرفی شامل مستقل بودن در عمل و ظاهر هنگام ارائه خدمات حسابرسی، حفظ نگرش بی‎طرفانه، داشتن سلامت فکری و نداشتن تضاد منافع است. پرهیز از تضادهایی که ممکن است در عمل و ظاهر بر بی‎طرفی حسابرسان در انجام خدمات حسابرسی آسیب برساند، برای حفظ اعتبار ضرورت دارد. حفظ بی‎طرفی شامل ارزیابی مستمر روابط با واحد مورد حسابرسی و سایر اشخاص ذینفع در زمینه مسئولیت حسابرسان در برابر جامعه است .
استفاده درست از اطلاعات، منابع و جایگاه‎ دولتی
۱۱-۲- اطلاعات، منابع یا جایگاه های دولتی باید برای مقاصد اداری و نه به ‌طور نادرست برای منافع شخصی حسابرسان یا به گونه‎ای مغایر با قانون یا زیان‎اور برای منافع قانونی واحد مورد حسابرسی یا مؤسسه حسابرسی، مورد استفاده قرار گیرد.
۱۲-۲- در محیط‎های دولتی، حق عموم نسبت به شفافیت اطلاعات دولت باید با استفاده درست از آن اطلاعات ادا شود. افزون بر این، بیشتر برنامه‎های دولتی مشمول قوانین و مقرراتی است که به افشای اطلاعات مربوط می‎شود. برای ایجاد این تعادل، احتیاط در استفاده از اطلاعات به ‌دست آمده در جریان انجام وظایف حسابرسان، بخشی مهم در دستیابی به این هدف است. افشای نامناسب چنین اطلاعاتی به اشخاص ثالث، عملی پذیرفتنی نیست.
۱۳-۲- از دیدگاه افراد حرفه‎ای، پاسخگویی به عموم در مورد استفاده درست و مدیریت سنجیده منابع دولتی، یک بخش اصلی از مسئولیت‎های حسابرسان است.
۱۴-۲- استفاده نادرست از جایگاه حسابرس درجهت منافع شخصی، تخطی از مسئولیت اساسی یک حسابرس است. اعتبار یک حسابرس ممکن است از طریق اقداماتی آسیب ببیند که می‎تواند توسط شخص ثالث بی‎طرف و آگاه از اطلاعات مربوط، این‎گونه تشخیص داده شود که به نفع اشخاص زیر است:

  • حسابرس یا خویشاوندان یا نزدیکان وی؛
  • شریک مؤسسه یا مؤسسه‎ای که حسابرس در آن به ‎عنوان مدیر یا کارمند کار می‎کند؛
  • سازمانی که حسابرس در حال مذاکره با آن برای استخدام در آینده است.
    (بندهای ۷-۳ تا ۹-۳ برای بحث بیشتر درباره آسیب‎های شخصی به استقلال حسابرس، ملاحظه شود.)
    رفتار حرف ه‎ای
    ۱۵-۲- انتظارات سطح بالا در رابطه با حرفه حسابرسی شامل رعایت قوانین و مقررات و پرهیز از هرگونه اقدامی است که ممکن است موجب بی‎اعتباری کار حسابرسان شود. این موارد شامل اعمالی است که موجب می‎شود شخص ثالث بی‎طرف و آگاه از اطلاعات مربوط، به این نتیجه برسد که کار حسابرسان به لحاظ حرفه‎ای ناقص است. رفتار حرفه‎ای همچنین شامل انجام کوششی صادقانه از سوی حسابرسان در اجرای وظایف و خدمات حرف ه‎ای خود طبق استانداردهای فنی و حرف ه‎ای مربوط است.

بخش ۳
استانداردهای عمومی
مقدمه
۱-۳- این بخش، استانداردهای عمومی را تعیین و الزامات مربوط به اجرای حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی را ارائه می‎کند. استانداردهای عمومی همراه با اصول اخلاقی فراگیر ارائه شده در بخش ۲، مبنایی را برای اعتبار کار حسابرسان تعیین می‎کند. این استانداردها بر استقلال مؤسسه حسابرسی و هر یک از حسابرسان آن، اعمال قضاوت حرفه‎ای در اجرای کار و تهیه گزارش‎های مربوط، صلاحیت کارکنان حسابرسی، کنترل کیفیت حسابرسی و حصول اطمینان و بررسی‎های هم پیشگان برون‎سازمانی تأکید دارد.
استقلال
۲-۳- مؤسسه حسابرسی و هر یک از حسابرسان، در همه زمینه های مرتبط با کار حسابرسی، اعم از دولتی یا عمومی، باید از موارد شخصی، برون‎سازمانی و درون‎سازمانی ناقض استقلال دوری جویند و از ابراز آن‎ها پرهیز نمایند.
۳-۳- حسابرسان و مؤسسه های حسابرسی باید استقلال را به ‎گونه‎ای حفظ کنند که اظهارنظرها، یافته ها، نتیجه گیری ها، قضاوت‎ها و پیشنهاد‎های آنان بی‎طرفانه باشد و توسط اشخاص ثالث بی‎طرف و آگاه از اطلاعات مربوط نیز بی‎طرفانه دیده شود. حسابرسان باید از شرایطی اجتناب کنند که می تواند موجب شود اشخاص ثالث بی طرف و آگاه از اطلاعات مربوط به این نتیجه برسند که حسابرسان نمی توانند استقلال را حفظ کنند و از اینرو نمی توانند قضاوت بی طرفانه و بدون جانبدارانه در مورد همه موضوعات مرتبط با اجرای حسابرسی و گزارشگری در مورد کار اعمال کنند.
۴-۳- هنگامی‎که حسابرسان و مؤسسه‎های حسابرسی وجود موارد نقض استقلال نسبت به واحد مورد حسابرسی در عمل یا ظاهر را ارزیابی می کنند، باید سه عامل کلی نقض استقلال یعنی عوامل شخصی، برون‎سازمانی و درون‎سازمانی را مد‌نظر قرار دهد. چنانچه یک یا چند عامل پیشگفته بر استقلال حسابرس تأثیر بگذارد یا تأثیر‎گذاری آن بر استقلال متصور باشد، مؤسسه حسابرسی (یا حسابرس) بایستی از اجرای کار خودداری کند – به ‌جز شرایطی که در آن مؤسسه حسابرسی مستقر در واحد دولتی، به ‎دلیل الزامات قانونی یا به ‌دلایل دیگر، نمی‎تواند از انجام کار خودداری نماید، در آن حالت مؤسسه‎ حسابرسی باید موارد نقض را افشا کند و عبارت رعایت استانداردهای حسابرسی عملیاتی را تعدیل نماید (بندهای۱۲-۱ و۱۳-۱ ملاحظه شود).
۵-۳- حسابرسان در هنگام استفاده از کار کارشناسان ، بایستی توانایی آنان در انجام کار و گزارش بی‎طرفانه نتیجه‎گیری‎ها را تا آنجایی ارزیابی کنند که به ارتباط آنها با برنامه ها یا واحد مورد حسابرسی مربوط می‎شود. در صورت نقض استقلال کارشناس، حسابرسان نبایستی به ‎کار انجام‌شده توسط آنان اتکا کنند.
۶-۳- در صورت شناسایی موارد نقض استقلال پس از صدور گزارش حسابرسی، مؤسسه حسابرسی باید تأثیر آن را بر حسابرسی ارزیابی کند. چنانچه مؤسسه حسابرسی به این نتیجه برسد که حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی انجام نشده است، بایستی تأثیر آن را بر گزارش حسابرسی تعیین کند و مدیریت و ارکان راهبری واحد مورد حسابرسی، درخواست‎کنندگان گزارش یا نهادهای دارای اختیار قانونی نسبت به واحد مورد حسابرسی و افراد استفاده‎کننده از گزارش حسابرسی را در رابطه با موارد نقض استقلال و تأثیر آن بر حسابرسی آگاه نماید. مؤسسه حسابرسی بایستی چنین تذکراتی را مکتوب نماید.
موارد نقض شخصی استقلال
۷-۳- حسابرسانی که در انجام یک کار حسابرسی مشارکت دارند، باید از همه موارد نقض شخصی استقلال، دوری گزینند . موارد نقض شخصی استقلال حسابرسان از روابط یا عقایدی ناشی می‎شود که ممکن است موجب شود تا حسابرسان میزان پرس‎ و جوها و افشا را محدود کنند یا موجب تضعیف یا تحریف یافته های حسابرسی به هر شکل ممکن شود. هر یک از حسابرسان بایستی مقام‎های مربوط در مؤسسه های حسابرسی خود را از هرگونه موارد نقض شخصی استقلال آگاه نمایند. نمونه‎هایی از موارد نقض شخصی استقلال حسابرسان به ‌شرح زیر است، اما تنها به موارد زیر محدود نمی‎شود:
الف- خویشاوندان درجه یک یا نزدیک که مدیر یا سرپرست واحد مورد حسابرسی هستند یا به ‎عنوان کارمند واحد مورد حسابرسی در موقعیتی قرار دارند که می‎توانند نفوذی قابل ملاحظه بر واحد یا برنامه مورد حسابرسی داشته باشند؛
ب- داشتن منافع مالی قابل ملاحظه و با اهمیت مستقیم یا غیرمستقیم، در واحد یا برنامه مورد حسابرسی؛
پ- داشتن مسئولیت اداره کردن یا تصمیم‌گیری هایی که می‎تواند بر عملیات واحد یا برنامه مورد حسابرسی تأثیرگذار باشد، برای نمونه، انجام خدمت به ‌عنوان عضو هیئت مدیره، مدیر، سرپرست یا سایر مقام‌های ارشد در هر یک از موارد تصمیم‎گیری، سرپرستی، یا نظارت مستمر بر واحد ، فعالیت یا برنامه مورد حسابرسی؛
ت- انجام عملیات حسابرسی به ‎طور همزمان یا در آینده توسط فردی که عهده‎دار هر نوع خدمات حسابداری به واحد مورد حسابرسی است؛
ث- پیش‎داوری در رابطه با افراد، گروه ها، سازمان ها یا اهداف یک برنامه خاص که می‎تواند موجب جهت‎گیری در حسابرسی شود؛
ج- عوامل جهت‎گیری شامل مواردی ‎که ناشی از عقاید سیاسی، گرایش‎های اجتماعی ناشی از عضویت یا اشتغال یا وفاداری به‎گونه‎ای خاص به سیاست‎ها، گروه‎ها و سازمان‎ها یا سطحی از حکومت باشد؛
چ- قصد استخدام در واحد مورد حسابرسی هنگام اجرای عملیات حسابرسی.
۸-۳- مؤسسه‎های حسابرسی و حسابرسان ممکن است با شرایط متفاوت گوناگون یا ترکیبی از شرایط روبه‎رو شوند که می‎تواند موجب نقض شخصی استقلال گردد. بنابراین، شناسایی تمام مواردی که می‎تواند موجب نقض شخصی استقلال شود، امکان‎پذیر نمی‎باشد. در نتیجه، مؤسسه‎های حسابرسی بایستی بخشی از روش‎های سیستم‎های کنترل کیفیت خود را به شناسایی موارد نقض شخصی استقلال و کمک به اطمینان از رعایت الزامات استقلال طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی، تخصیص دهند. مؤسسه‎های حسابرسی بایستی دست‎‌کم موارد زیر را رعایت کنند:
الف- برقراری سیاست‎ها و روش‎هایی برای شناسایی، گزارش و رفع موارد نقض شخصی استقلال؛
ب- اطلاع رسانی سیاست ‎ها و روش‎های مؤسسه حسابرسی به همه حسابرسان در مؤسسه‎ و بالابردن سطح شناخت آنان از سیاست ‎ها و روش ‎ها؛
پ- استقرار سیاست‎ها و روش‎های داخلی لازم به ‌منظور نظارت بر رعایت سیاست‎ها و روش‎های مؤسسه حسابرسی؛
ت- به ‎کارگیری ساز و کارهای انضباطی به ‎منظور ترویج رعایت سیاست ‎ها و روش ‎های مؤسسه حسابرسی؛
ث- تأکید بر اهمیت استقلال و انتظاراتی که حسابرسان همواره در برابر منافع عمومی به آن عمل خواهند کرد؛ و
ج- مستندسازی مراحلی که به شناسایی موارد بالقوه نقض شخصی استقلال می‌انجامد.
۹-۳- هنگامی‎ که مؤسسه حسابرسی پیش از شروع به ‌کار یا طی انجام حسابرسی، موردی از نقض شخصی استقلال را تشخیص می‎دهد، بایستی به ‎موقع نسبت به رفع آن اقدام کند. در مواردی که نقض استقلال تنها به یک حسابرس یا یک کارشناس در رابطه با یک حسابرسی خاص مربوط می‌شود، مؤسسه حسابرسی ممکن است بتواند مورد نقض شخصی را برطرف نماید. برای نمونه، مؤسسه حسابرسی می‎تواند حسابرس یا کارشناس موردنظر را از انجام هر کاری در آن حسابرسی خارج کند یا از آن حسابرس یا کارشناس درخواست نماید تا علت نقض شخصی را رفع کند. چنانچه نتوان مورد نقض شخصی را بر طرف کرد، مؤسسه حسابرسی بایستی از انجام آن کار حسابرسی کناره‎گیری نماید. در شرایطی که حسابرسان توسط واحدهای دولتی به ‎کار گمارده شده‎اند و نمی‎توانند از کار حسابرسی کناره‎گیری نمایند، بایستی از الزامات مندرج در بند ۴-۳ پیروی کنند.

موارد برون‎سازمانی نقض استقلال
۱۰-۳- مؤسسه حسابرسی باید از موارد برون‎سازمانی نقض استقلال دوری گزیند. عوامل برون‎سازمانی در مؤسسه حسابرسی می‎تواند کار را محدود نماید یا با توانایی حسابرسان در شکل‎دهی اظهارنظرها، یافته‎ها و نتیجه‎گیری‌های مستقل و بی‎طرفانه تداخل پیدا کند. موارد برون‎سازمانی نقض استقلال هنگامی روی می‎دهد که حسابرسان توسط فشارهای واقعی یا ظاهری ایجاد شده از طرف مدیریت و کارکنان واحد حسابرسی یا سازمان‎های نظارتی، از فعالیت بی‎طرفانه و اعمال تردید حرفه‎ای منع شوند. برای نمونه، در شرایط زیر، حسابرسان ممکن است آزادی کامل برای قضاوت مستقل و بی‎طرفانه نداشته باشند و در نتیجه، این امر بر حسابرسی تأثیر منفی داشته باشد:
الف- دخالت یا نفوذ برون‎سازمانی که می‎تواند به‌گونه‌ای نادرست دامنه حسابرسی را محدود یا تعدیل نماید یا تهدید به انجام چنین کاری کند، مانند اعمال فشار برای کاهش نامناسب میزان رسیدگی به ‎منظور کاهش هزینه‎ها یا حق‎الزحمه حسابرسی؛
ب- دخالت برون‎سازمانی با انتخاب یا کاربرد روش ‎های حسابرسی یا انتخاب معاملاتی که باید مورد آزمون قرار گیرد؛
پ- محدودیت‎های غیرمنطقی در مورد زمان مجاز برای تکمیل حسابرسی یا صدور گزارش؛
ت- محدودیت تحمیلی برون‎سازمانی در دسترسی به سوابق، مقامات دولتی یا سایر افراد لازم برای انجام حسابرسی؛
ث- دخالت برون‎سازمانی در امور استخدام، انتصاب، تعیین حقوق و مزایا و ارتقای کارکنان حسابرسی؛
ج- محدودیت‎هایی در مورد وجوه یا سایر منابع مورد نیاز مؤسسه حسابرسی که بر توانایی مؤسسه حسابرسی در اجرای مسئولیت‎های خود، تأثیر منفی داشته باشد؛
چ- اختیار تأثیر‎گذاری یا اعمال نفوذ نامناسب بر قضاوت حسابرسان در رابطه با محتوای مناسب گزارش؛
ح- تهدید به تعویض حسابرسان به علت عدم توافق با محتوای گزارش حسابرسی، نتیجه‎گیری‎های حسابرسان یا کاربرد اصول حسابداری یا سایر معیارها؛
خ- اعمال نفوذهایی که موجب به خطر افتادن تداوم کار حسابرسان به ‌دلایلی غیر از عدم شایستگی، سوء رفتار یا نیاز به انجام حسابرسی باشد.
۱۱-۳- مؤسسه‎های حسابرسی بایستی سیاست‎ها و روش‎هایی را برای شناسایی و رفع موارد برون‎سازمانی نقض استقلال به ‌عنوان بخشی از سیستم کنترل‎های کیفیت خود به ‌منظور رعایت الزامات استقلال طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی، برقرار کنند.
قضاوت حرفه‎ای
۱۲-۳- حسابرسان باید قضاوت حرفه‎ای را در برنامه‎ریزی و اجرای حسابرسی و گزارشگری نتایج به ‎کار گیرند.
۱۳-۳ قضاوت حرفه‎ای شامل به ‌کارگیری مراقبت منطقی و تردید حرفه‎ای است. مراقبت منطقی به فعالیت‎ مستمر بر طبق استانداردهای حرفه‎ای و اصول اخلاقی قابل اجرا مربوط می‎شود. تردید حرفه‎ای نگرشی است که شامل ذهنی پرسشگر و ارزیابی منتقدانه از شواهد می‎باشد. در واقع، تردید حرفه‎ای شامل طرز تفکری است که در آن، حسابرسان، مدیریت را نه نا درست تصور می کنند و نه درستکار بدون تردید. این باور که مدیریت درستکار است، دلیلی برای پذیرش شواهدی کمتر از متقاعدکننده نمی‎باشد.
۱۴-۳- به ‎کارگیری دانش، مهارت‎ها و تجربه حرفه‎ای حسابرسان به ‎منظور اجرای مستمر، با حسن نیت و درستکارانه، گردآوری اطلاعات و ارزیابی بی‎طرفانه کافی و مناسب بودن شواهد، جزء اصلی حسابرسی‎ها است. قضاوت و صلاحیت حرفه‎ای به یکدیگر وابسته هستند، زیرا قضاوت‎ها بسته به صلاحیت حسابرسان انجام می‎شود.
۱۵-۳- قضاوت حرفه‎ای، کاربرد مجموعه دانش، مهارت‎ها و تجربه‌های همه کارکنان درگیر درکار و همچنین قضاوت حرفه‎ای هر یک از حسابرسان را نشان می‎دهد. افزون بر افرادی که به ‌طور مستقیم در حسابرسی درگیر هستند، قضاوت حرفه‎ای ممکن است شامل همکاری با سایر اشخاص ذینفع، کارشناسان برون‎سازمانی و مدیریت مؤسسه های حسابرسی باشد.
۱۶-۳- به ‎کارگیری قضاوت حرفه‎ای در همه جنبه های انجام مسئولیت‎های حرفه‎ای شامل پیروی از استانداردهای استقلال، حفظ بی‎طرفی و اعتبار، تعیین کارکنان حسابرسی با صلاحیت برای کار، تعریف دامنه کار، ارزیابی و گزارشگری نتایج کار و برقراری کنترل کیفیت مناسب در سراسر فرآیند کار برای اجرا و گزارشگری حسابرسی، ضرورت دارد.
۱۷-۳- به ‎کارگیری قضاوت حرف ه‎ای در تعیین سطح آگاهی مورد نیاز از موضوع اصلی حسابرسی و شرایط مربوط، مهم است. این امر شامل بررسی پیرامون این موضوع است که آیا مجموعه تجربه، آموزش، دانش، مهارت‎ها، توانایی‎ها و درک کلی گروه حسابرسی برای برآورد خطرهایی که موضوع اصلی حسابرسی ممکن است شامل اشتباه یا تفسیر با اهمیت باشد، کافی است یا خیر.
۱۸-۳- موضوع مهم دیگر در نظر گرفتن سطح خطر در هر کار حسابرسی شامل خطر ناشی از نتیجه‎گیری نادرست است. در زمینه خطر حسابرسی، اعمال قضاوت حرفه‎ای در تعیین کافی و مناسب بودن شواهد مورد استفاده برای پشتیبانی از یافته‎ها و نتیجه‎گیری‎ها بر مبنای اهداف حسابرسی و هرگونه پیشنهاد گزارش شده، یک بخش جدایی ناپذیر از فرآیند حسابرسی است.
۱۹-۳- حسابرسان بایستی تصمیم‎های مهمی را مستند نمایند که بر اهداف، دامنه و روش ‎شناسی؛ یافته ها؛ نتیجه‎ گیری ها؛ و پیشنهادهای ناشی از قضاوت حرف ه‎ای حسابرسی تأثیر می‎گذارد.
۲۰-۳- هرچند این استاندارد مسئولیت اعمال قضاوت حرفه‎ای در برنامه‎ریزی و اجرای یک حسابرسی را بر عهده حسابرس و مؤسسه حسابرسی می‎گذارد، اما نه به مسئولیت نامحدود و نه به خطاناپذیری حسابرس یا مؤسسه حسابرسی دلالت دارد. اطمینان قطعی به ‎دلیل ماهیت شواهد و ویژگی های تقلب، هرگز به دست نمی‎آید. قضاوت حرفه‎ای به ‌معنای برطرف نمودن همه محدودیت ها یا ضعف‎های ممکن در ارتباط با یک حسابرسی خاص نمی‎باشد، بلکه به معنای شناسایی، بررسی، کمینه‎سازی، ساده‌‎سازی، و تشریح آنها است.
صلاحیت
۲۱-۳- کارکنانی که برای انجام حسابرسی تعیین می شوند، باید در مجموع دارای صلاحیت حرف ه‎ای کافی برای انجام وظایف محوله باشند.
۲۲-۳- مدیریت مؤسسه حسابرسی بایستی مهارت‎های مورد نیاز برای اجرای تعهد حسابرسی خاص یا دامنه حسابرسی‎های مورد اجرا را ارزیابی و مشخص کند که آیا نیروی کار در اختیار او از مهارت‎های لازم برای انجام آن کارها برخوردار است یا خیر. افزون بر این، مؤسسه‎های حسابرسی بایستی فرآیندی را برای کارمندیابی، استخدام، تعیین حقوق و دستمزد، ارتقاء مستمر، تخصیص و ارزیابی کارکنان به ‌منظور نگهداری نیروی کار با‌صلاحیت داشته باشند. ماهیت، میزان و رسمیت این فرآیند به عوامل گوناگون مانند اندازه مؤسسه حسابرسی، ساختار و حجم‎ کارهای آن بستگی دارد.
۲۳-۳- صلاحیت از ترکیبی از آموزش و تجربه ناشی می‎شود. صلاحیت لزوماً با سنوات تجربه حسابرسی اندازه‎گیری نمی‎شود، زیرا چنین اندازه‎گیری کمّی امکان ندارد انواع تجارب به ‌دست آمده توسط یک حسابرس در هر دوره زمانی مشخص را به ‌درستی نشان دهد. حفظ صلاحیت از طریق تعهد به یادگیری و پیشرفت در سراسر عمر حرفه‎ای یک حسابرس، عنصری مهم برای حسابرسان است. صلاحیت، حسابرس را قادر به انجام قضاوت های حرفه‎ای دقیق می‎سازد.
دانش و صلاحیت فنی
۲۴-۳- کارکنان انتخاب شده برای انجام حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی، پیش از شروع هر کار، باید در مجموع از دانش فنی، مهارت ها و تجربه کافی به ‎منظور داشتن صلاحیت لازم برای انجام انواع کار حسابرسی برخوردار باشند. کارکنان انتخاب شده برای حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی بایستی در مجموع دارای ویژگی های زیر باشند:
الف- آگاهی از استانداردهای حسابرسی عملیاتی لازم‎الاجرا در انجام نوع کاری که برای آن انتخاب شده‎اند و برخورداری از آموزش، مهارت ها و تجربه لازم برای کاربرد این آگاهی در کار مورد اجرا؛
ب- آگاهی کلی از موضوع اصلی مورد بررسی و محیطی که واحد مورد حسابرسی در آن فعالیت می‎کند؛
ت- مهارت‎های ارتباطی گفتاری و نوشتاری به طور شفاف و مؤثر؛
ث- مهارت‎های مناسب برای کار مورد اجرا. برای نمونه، مهارت های کارکنان و کارشناسان در:
نمونه گیری آماری، چنانچه کار مستلزم استفاده از نمونه‎گیری آماری است؛
فناوری اطلاعات، اگر کار شامل بررسی سیستم‎های اطلاعاتی است؛
مهندسی، چنانچه کار شامل بررسی داده ‎های پیچیده مهندسی است؛

  1. روش ‎شناسیها یا روش‎های تحلیلی خاص حسابرسی، مانند استفاده از ابزارهای بررسی پیچیده، برآوردهای مربوط به بیمه های زندگی (اکچوئری) یا آزمون های تحلیل آماری، در صورت لزوم؛
  2. دانش تخصصی در موضوع‎های اصلی ، مانند موضوعات علمی، پزشکی، زیست محیطی، آموزشی یا هر موضوع تخصصی دیگر، چنانچه کار به چنین تخصصی نیازمند است.
    آموزش‎های حرفه‎ای مستمر
    ۲۵-۳- حسابرسانی که کار حسابرسی را طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی شامل برنامه‎ریزی، سرپرستی، اجرای عملیات یا گزارشگری انجام می‎دهند، بایستی صلاحیت حرفه‎ای خود را از طریق آموزش حرفه‎ای مستمر حفظ کنند.
    ۲۶-۳- برنامه‎های آموزش حرفه‎ای مستمر، فعالیت‎های آموزشی سازمان یافته با اهداف یادگیری طراحی شده برای حفظ یا افزایش دانش، مهارت‎ها و توانایی‎های شاغلین در حوزه‎های مربوط به اجرای حسابرسی ها است. تعیین اینکه چه موضوع‎هایی برای هر یک از حسابرسان از جهت برآورده نمودن الزامات آموزشی مناسب است، یک موضوع قضاوت حرفه‎ای می باشد که توسط حسابرسان با مشورت با مقامات ذیصلاح در مؤسسه‎های حسابرسی آنان انجام می‎شود. از‌جمله ملاحظات مربوط به اعمال چنین قضاوتی، تجربه حسابرسان، مسئولیت‎هایی که آنان در اجرای کار طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی بر‎عهده می‎گیرند و محیط عملیاتی واحد مورد حسابرسی می‎باشد.
    ۲۷-۳- مسئولیت بهبود صلاحیت‎های فردی حسابرسان و رعایت الزامات آموزش حرفه‎ای مستمر اساساً برعهده خود حسابرسان است. مؤسسه حسابرسی باید روشهای کنترل کیفیت را به منظور کمک به حصول اطمینان از رعایت الزامات اموزشی حرفه‌ای مستمر، شامل مستندسازی آموزش حرفه‌ای مستمر تکمیل شده توسط حسابرسان، داشته باشد.
    ۲۸-۳- کارشناسان برون‎سازمانی که در اجرای کار طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی به حسابرسان کمک می‎کنند، بایستی دارای صلاحیت باشند و صلاحیت حرفه‎ای در حوزه‎های تخصصی خود را حفظ نمایند، اما الزامی به گذراندن دوره‎های آموزش حرفه‎ای مستمر مقرر در استانداردهای حسابرسی عملیاتی ندارند. هرچند، حسابرسانی که از کار کارشناسان برون‎سازمانی استفاده می‎نمایند، بایستی صلاحیت حرف ه‎ای چنین کارشناسانی را ارزیابی کنند و یافته ها و نتیجه ‎گیری‎های آنان را مستند نمایند. کارشناسان درون‎سازمانی که به ‎عنوان عضوی از گروه حسابرسی کار می‎کنند، بایستی استانداردهای حسابرسی عملیاتی شامل الزامات آموزش حرف ه‎ای مستمر را رعایت نمایند.
    کنترل کیفیت و اطمینان از کار
    ۲۹-۳- هر مؤسسه حسابرسی که حسابرسی را طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی اجرا می‎کند، باید:
    الف- سیستم کنترل کیفیتی را مستقر نماید که به منظور فراهم نمودن اطمینان معقول به مؤسسه حسابرسی که مؤسسه و کارکنان آن الزامات استانداردهای حرفه‎ای و قوانین و مقررات لازم‎الاجرا را رعایت می‎کنند، طراحی شده است؛
    ب- هر سه سال یکبار، یک بررسی توسط هم پیشگان برون‎سازمانی داشته باشد .
    سیستم کنترل کیفیت
    ۳۰-۳- سیستم کنترل کیفیت یک مؤسسه حسابرسی، از‌جمله مدیریت مؤسسه حسابرسی، بر اجرای کار با کیفیت بالا و سیاست‌ها و روش هایی تأکید می‎کند که مؤسسه به ‎منظور فراهم نمودن اطمینان معقول در مورد رعایت الزامات استانداردهای حرف ه‎ای و قوانین و مقررات لازم‎الاجرا طراحی کرده است. ماهیت، میزان و رسمیت سیستم کنترل کیفیت یک مؤسسه حسابرسی با توجه به شرایط مؤسسه حسابرسی، مانند اندازه، تعداد دفاتر و پراکندگی جغرافیایی، دانش و تجربه کارکنان، ماهیت و پیچیدگی کارهای حسابرسی و ملاحظات مربوط به هزینه – منفعت آن، متفاوت است.
    ۳۱-۳- هر موسسه حسابرسی باید سیاست‎ها و روش‎های کنترل کیفیت خود را مستند نماید و آن سیاست‎ها و روش‎ها را به کارکنان خود اطلاع رسانی کند. همچنین مؤسسه حسابرسی بایستی رعایت سیاست‎ها و روش‎های کنترل کیفیت خود را نیز مستند کند و این مستندات را برای یک دوره زمانی کافی نگهداری نماید، تا افراد اجراکننده روش‎های نظارتی و بررسی‎های هم پیشگان بتوانند میزان انطباق مؤسسه حسابرسی با سیاست‌ها و روش‎های کنترل کیفیت خود را ارزیابی کنند. شکل و محتوای اینگونه مستندسازی، موضوع قضاوت حرفه‎ای است و با توجه به شرایط مؤسسه حسابرسی متفاوت خواهد بود.
    ۳۲-۳- هر مؤسسه حسابرسی بایستی سیاست‎ها و روش‎هایی را در سیستم کنترل کیفیت خود داشته باشد که در مجموع به موارد زیر بپردازد:
    الف- مسئولیت‎های مدیریت در مورد کیفیت در درون مؤسسه حسابرسی: سیاست‎ها و روش‎هایی که مسئولیت کیفیت اجرای حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی و اطلاع رسانی سیاست‎ها و روش‎های مرتبط با کیفیت را تعیین می‎کند. چنین سیاست‎ها و اطلاع رسانی‎هایی موجب تقویت فرهنگی می‎شود که در آن، کیفیت در اجرای حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی، امری ضروری است.
    ب- الزامات مربوط به استقلال، قانون و اخلاق: سیاست‎ها و روش‎های طراحی شده برای فراهم‎کردن اطمینان معقول نسبت به اینکه مؤسسه حسابرسی و کارکنان آن استقلال خود را حفظ و الزامات قانونی و اخلاقی لازم‎الاجرا را رعایت می‎کنند .
    پ- شروع ، پذیرش و ادامه حسابرسی: سیاست‎ها و روش‎های شروع، پذیرش و ادامه حسابرسی به این منظور طراحی شده است که اطمینان معقول فراهم کند که مؤسسه حسابرسی تنها خدماتی را ارائه می‎ نماید که در آنها بتواند استانداردهای حرفه‎ای و اصول اخلاقی را رعایت و در چارچوب تعهد یا اختیار قانونی مؤسسه فعالیت کند.
    ت- منابع انسانی: سیاست‎ها و روش‎های طراحی شده به ‌منظور فراهم کردن اطمینان معقول به مؤسسه حسابرسی که دارای کارکنان توانمند و با صلاحیت برای انجام حسابرسی‎های محوله طبق الزامات استانداردهای حرفه‎‎ای و قوانین و مقررات مربوط می‎باشد .
    ث- اجرا، مستندسازی و گزارشگری حسابرسی: سیاست‎ها و روش‎های طراحی شده به‌ منظور فراهم کردن اطمینان معقول به مؤسسه حسابرسی که انجام حسابرسی‌ها و صدور گزارش‌ها طبق استانداردهای حرفه‎ای و الزامات قانونی و مقرراتی، می باشد.
    ج- نظارت بر کیفیت: ارزیابی مستمر و ادواری از کار تکمیل شده حسابرسی که به این منظور طراحی شده است که برای مدیریت مؤسسه حسابرسی اطمینان معقول فراهم شود که سیاست‎ها و روش‎های مرتبط با سیستم کنترل کیفیت به ‌نحو مناسب طراحی و در عمل به‎گونه‎ای اثربخش اجرا شده است. هدف کلی از نظارت بر رعایت سیاست‎ها و روش‎های کنترل کیفیت عبارت است از انجام ارزیابی نسبت به (۱) پیروی از الزامات استانداردهای حرفه‎ای و قوانین و مقررات مربوط؛ (۲) اینکه آیا سیستم کنترل کیفیت به‌گونه‌ای مناسب طراحی شده است یا خیر؛ و (۳) آیا سیاست‎ها و روش‎های کنترل کیفیت به‎گونه‎ای اثربخش کار می‎کند و در عمل رعایت می‎شود یا خیر. روش‎های نظارت، بر اساس واقعیات و شرایط موسسه حسابرسی، متفاوت خواهد بود. مؤسسه حسابرسی بایستی روش‎های نظارتی را اجرا کند که بتواند رعایت استانداردهای حرفه‎ای لازم‎الاجرا و سیاست‎ها و روش‎های کنترل کیفیت را برای حسابرسی‎های انجام شده طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی، ارزیابی نماید. افرادی که نظارت می کنند باید در مجموع دارای تجربه و اختیار کافی برای این کار باشند.
    ۳۳-۳- مؤسسه حسابرسی بایستی نتایج روش‎های نظارتی خود را دست کم هر سال یک‎بار با شناسایی هرگونه نارسایی روشمند مستعد بهبود، همراه با پیشنهادهای مربوط به اقدامات اصلاحی، تحلیل و خلاصه نماید (طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی، بررسی کار و گزارشی که در اجرای وظیفه‎ نظارتی تهیه می‎شود، به ‌تنهایی کنترل‎های نظارتی محسوب نمی‎شود. اگر چه، این نوع از بررسی های اولیه ممکن است به ‌عنوان بخشی از تحلیل و تخلیص مزبور، مورد استفاده قرار گیرد).
    بررسی هم پیشگان برون‎سازمانی
    ۳۴-۳- مؤسسه‎های حسابرسی که کار حسابرسی را طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی اجرا می‎کنند، باید دست کم هر سه سال یکبار یک بررسی هم پیشگان برون سازمانی که توسط بررسی کنندگان مستقل از مؤسسه حسابرسی مورد بررسی، اجراشده است، داشته باشند.
    ۳۵-۳- مؤسسه حسابرسی بایستی به ‎منظور فراهم‎نمودن مبنایی منطقی جهت تعیین اینکه آیا سیستم کنترل کیفیت مؤسسه حسابرسی برای دوره مورد بررسی ، به‎ گونه‎ای مناسب طراحی شده است یا خیر و آیا مؤسسه حسابرسی سیستم کنترل کیفیت خود را به ‌منظور فراهم‎نمودن اطمینان معقول در مورد انطباق با استانداردهای حرف ه‎ای لازم‎الاجرا رعایت می‎کند یا خیر، به انجام بررسی هم پیشگان برون‎ سازمانی که از لحاظ دامنه بررسی کفایت داشته باشد، مبادرت نماید.
    ۳۶-۳- دامنه بررسی هم پیشگان بایستی دربرگیرنده مراحل زیر باشد:
    الف- بررسی سیاست ها و روش ‎های کنترل‎ کیفیت مؤسسه حسابرسی؛
    ب- توجه به کفایت و نتایج روش‎های نظارت داخلی مؤسسه حسابرسی؛
    پ- بررسی گزارش‎های حسابرسی انتخاب شده و مستندات مربوط؛
    ت- بررسی سایر مستندات لازم برای ارزیابی رعایت استانداردها، برای نمونه، مستندسازی استقلال، سوابق آموزش حرفه‎ای مستمر و پرونده‎های مدیریت منابع انسانی؛
    ث- مصاحبه با سطوح مختلف انتخابی از کارکنان حرفه‎ای مؤسسه حسابرسی مورد بررسی به ‎منظور ارزیابی میزان درک و التزام آنان به سیاست‎ها و روش‎های کنترل کیفیت مربوط.
    ۳۷-۳- گروه بررسی هم پیشگان بایستی یک برآورد خطر جهت تعیین تعداد و انواع خدمات انتخابی انجام دهند. بر اساس برآورد خطر مزبور، این گروه بایستی یک یا ترکیبی از رویکرد‎های زیر را برای انتخاب هر یک از کارهای حسابرسی جهت بررسی به ‎کار گیرند :
    (۱) انتخاب کارهای حسابرسی که نمونه‎ای بارز و منطقی از کارهای انجام شده طبق استاندارد‎های حسابرسی عملیاتی توسط مؤسسه حسابرسی مورد بررسی باشد؛
    (۲) انتخاب کارهای حسابرسی که نمونه های بارز و منطقی از همه انواع کارهای مرتبط با سیستم کنترل کیفیت مؤسسه حسابرسی مورد بررسی، شامل یک یا چند کار انجام شده طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی باشد.
    ۳۸-۳- گروه بررسی هم پیشگان بایستی یک یا چند گزارش مکتوب در رابطه با اطلاع رسانی نتایج بررسی شامل موارد زیر، تهیه نمایند:
    الف- تشریح دامنه بررسی هم پیشگان، شامل هرگونه محدودیت موجود؛
    ب- اظهارنظر در مورد این‎که آیا سیستم کنترل کیفیت فعالیت های حسابرسی مؤسسه حسابرسی مورد بررسی طی دوره مورد بررسی به ‎منظور فراهم نمودن اطمینان معقول در مورد انطباق با استانداردهای حرف ه‎ای لازم‎الاجرا به ‎گونه‌ای مناسب طراحی و رعایت شده است یا خیر؛
    پ- ویژگی‎های استانداردهای حرفه‎ای که مؤسسه حسابرسی مورد بررسی ملزم به رعایت آن شده است؛ و
    ت- در مورد اظهارنظرهای تعدیل شده یا مردود ، شرحی از دلایل اظهارنظر تعدیل شده یا مردود، همراه با شرح تفضیلی یافته‎ها و پیشنهادها در گزارش بررسی هم پیشگان، به ‎منظور اینکه مؤسسه حسابرسی بتواند اقدام‎های مناسب را انجام دهد.
    ۳۹-۳- گروه بررسی هم پیشگان بایستی معیارهای زیر را رعایت کند:
    الف- گروه بررسی در مجموع دارای دانش به روز در رابطه با استانداردهای حسابرسی عملیاتی و کار حسابرسی واحد‌های دولتی باشد؛
    ب- مؤسس ه‎ای که کار بررسی هم پیشگان را انجام می‎دهد و هر یک از اعضای گروه بررسی هم پیشگان، از مؤسسه حسابرسی مورد بررسی و کارکنان آن و خدمات حسابرسی انتخاب شده برای بررسی (همان‎گونه که در استانداردهای حسابرسی عملیاتی شرح داده شده است) مستقل باشند؛
    پ- گروه بررسی درمجموع دانش مناسب در مورد چگونگی اجرای بررسی هم پیشگان را دارا باشد. چنین دانشی ممکن است از آموزش ضمن خدمت، دوره های آموزشی یا ترکیبی از هر دو به ‌دست آید. داشتن کارکنانی در گروه بررسی همپیشگان که دارای تجربه پیشین در بررسی هم پیشگان یا گروه های نظارتی درون‎ سازمانی هستند، مطلوب تر است.
    ۴۰-۳- یک مؤسسه حسابرسی مستقل بایستی آخرین گزارش بررسی هم پیشگان خود را در دسترس عموم قرار دهد؛ برای نمونه، با قرار دادن گزارش بررسی هم پیشگان در یک پایگاه اطلاع رسانی برون‎سازمانی یا یک فایل قابل دسترس عموم که برای شفاف‎سازی عمومی نتایج بررسی هم پیشگان طراحی شده است. چنانچه هیچیک از این گزینه ها برای مؤسسه حسابرسی قابل دسترس نیست، مؤسسه بایستی همان ساز و کار شفاف سازی را به ‎کار برد که برای انتشار دیگر اطلاعات خود به ‎کار می‌گیرد و همچنین گزارش بررسی هم پیشگان را در صورت درخواست، در اختیار درخواست‎کنندگان قرار دهد.
    ۴۱-۳- اطلاعات مندرج در گزارش‎های بررسی هم پیشگان برون‎سازمانی و نامه های اظهارنظر، ممکن است با تصمیم ‎های مربوط به گرفتن کار حسابرسی مرتبط باشد. بنابراین، مؤسسه های حسابرسی که در پی عقد قرارداد برای انجام حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی هستند، بایستی موارد زیر را به طرف قرارداد ارائه کنند:
    الف- آخرین گزارش بررسی هم پیشگان و هرگونه نامه اظهارنظر مؤسسه حسابرسی؛
    ب- هرگونه گزارش های بررسی هم پیشگان و نامه های اظهارنظر بعدی دریافتی طی مدت قرارداد.
    ۴۲-۳- حسابرسانی که از کار مؤسسه حسابرسی دیگر استفاده می‎کنند بایستی یک نسخه از آخرین گزارش بررسی هم پیشگان و هرگونه نامه اظهارنظر آن مؤسسه را درخواست نمایند و مؤسسه حسابرسی بایستی این مدارک را به ‌محض درخواست، ارائه نماید (بندهای ۵-۳ و ۴۱-۴ تا ۴۳- ۴ برای الزامات و رهنودهای بیشتر در مورد استفاده از کار دیگران ملاحظه شود).

بخش ۴
استانداردهای اجرای عملیات در حسابرسی عملیاتی
مقدمه
۱-۴- این بخش، استانداردهای اجرای عملیات را تعیین و الزامات مربوط به اجرای حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی را ارایه می‌کند. استانداردهای اجرای عملیات برای حسابرسی های عملیاتی، به برنامه‎ریزی حسابرسی، سرپرستی کارکنان، دریافت شواهد کافی و مناسب و تهیه مستندات حسابرسی، مربوط می‎شود. مفاهیم اطمینان معقول، اهمیت و خطر حسابرسی، چارچوبی را برای کاربرد این استانداردها تشکیل می‎دهد و در تمام مباحث حسابرسی های عملیاتی لحاظ شده است.
۲-۴- بخش های ۱ تا ۵ این مجموعه برای اجرای حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی، کاربرد دارد.
اطمینان معقول
۳-۴ اجرای حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی عملیاتی، اطمینان معقول فراهم می‎نماید که شواهد زیربنای یافته ها و نتیجه‌گیری‌های حسابرسی، کافی و مناسب است. بنابراین، کافی و مناسب بودن شواهد مورد نیاز و آزمون‎های شواهد، بر اساس اهداف، یافته‎ها و نتایج، متفاوت خواهد بود. اهداف حسابرسی های عملیاتی، دامن ه‎ای “محدود” تا “گسترده” دارد و شامل انواع گوناگونی از شواهد با کیفیت‎های متفاوت است. در برخی از خدمات، شواهد کافی و مناسب در دسترس است، اما در برخی دیگر، اطلاعات ممکن است محدود باشد. قضاوت حرف ه‎ای در حین اینکه سطح اطمینان مناسب در مورد کافی و مناسب بودن شواهد به ‎دست آمده برای دستیابی به اهداف حسابرسی را فراهم می‎سازد به حسابرسان در تعیین دامنه و روش ‎شناسی مورد نیاز برای دستیابی به اهداف حسابرسی کمک می‎کند. (بندهای ۵۵-۴ تا ۷۱-۴ برای بحث درباره ارزیابی کافی و مناسب بودن شواهد ملاحظه شود).
اهمیت در حسابرسی عملیاتی
۴-۴- مفهوم اهمیت در سرتاسر حسابرسی عملیاتی، از‌جمله هنگام تصمیم گیری درباره نوع و میزان کار حسابرسی مورد اجرا، ارزیابی نتایج کار حسابرسی، تشریح گزارش و یافته ها و نتیجه‌گیری های مربوط، به حسابرسان کمک می‎کند. اهمیت به ‌عنوان اهمیت نسبی یک موضوع در رابطه با زمینه مورد بررسی، شامل عوامل کمی و کیفی، تعریف شده است. چنین عواملی شامل اهمیت موضوع در ارتباط با موضوع اصلی حسابرسی، ماهیت و تأثیر موضوع، مربوط بودن موضوع، نیازها و علایق شخص ثالث بی‎ طرف و آگاه از اطلاعات مربوط و اثر موضوع بر برنامه یا فعالیت مورد حسابرسی می‎شود. قضاوت حرف ه‎ای هنگام ارزیابی ‎اهمیت موضوع های مرتبط با اهداف حسابرسی، به حسابرسان کمک می‎کند.

اطلاعات این نوشته

شما میتوانید در صورت تمایل این پست را در شبکه های اجتماعی خود بازنشر دهید .

نظرات ارزشمند شما در هایســـود

بدون دیدگاه برای پست " اصول ضوابط حسابداری و حسابرسی | استاندارد های حسابرسی عملیاتی بخش اول "
شما هم نظر خود را در مورد این پست به ما بگوید